Czy powinniśmy jeść śniadanie?

Enhad Chowdhury, James Bett, 14.02.2016

W połowie poprzedniego stulecia Adelle Davis, popularna autorka tekstów o żywieniu, radziła jeść królewskie śniadania, obiadami dzielić się z przyjaciółmi, a kolacje oddawać wrogom. Jej porady zostały powszechnie przyjęte. Po ostatnich badaniach dotyczących zalet jedzenia śniadania przez dorosłych nasuwa się jednak pytanie czy rzeczywiście powinniśmy jadać obfite śniadania, czy raczej nie jeść ich w ogóle.

Po pierwsze, tytuł „najważniejszego posiłku dnia” nie powinien być nadawany żadnemu konkretnemu daniu – śniadaniu, obiadowi czy kolacji. Próba sprawiedliwego uznania któregoś z wyżej wymienionych posiłków za najważniejszy nie ma racjonalnego uzasadnienia. Istnieje jednak kilka powszechnie przyjętych faktów, które mogły przyczynić się do otrzymania przez śniadanie tego wzniosłego tytułu. Po rozważeniu pewnych kwestii dotyczących porannego posiłku, jasnym staje się iż niektóre z nich nie mają odpowiedniego pokrycia w rzeczywistości.

Poniżej znajduje się kilka najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi dotyczących śniadań. Jak się okazuje nie wszystko jest tu czarne albo białe.

Czy pomijanie śniadania sprawia, że jemy więcej podczas dnia?

Jak wiadomo pominięcie porannego posiłku sprawia, iż jesteśmy w stanie zjeść więcej w porze obiadowej, ponieważ nasz mózg jest wtedy bardziej otwarty na konkretny posiłek. Jednakże badania laboratoryjne oraz analizy codziennych zwyczajów żywieniowych wykazały, że pominięcie śniadania skutkowało niższym poborem kalorii z pokarmów na przestrzeni całego dnia niż po jego spożyciu. Tak więc pomimo porannego odczucia głodu i większego spożycia podczas obiadu, deficyt kaloryczny nie wydaje się być na tyle poważny, aby trzeba go było rekompensować z powodu pominięcia śniadania.

Hanna_Pauli_-_Frukostdags_cr
Fragment obrazu Pora śniadania, Hannah Hirsch-Pauli, 1887.
Czy śniadanie pobudza nasz metabolizm?

Jedzenie wprawia w ruch wiele procesów biologicznych związanych z trawieniem czy magazynowaniem pokarmu. W rezultacie zwiększa się wydatkowanie energii w organizmie, co zarazem przyśpiesza nasz metabolizm. Proces ten zwany jest termogenezą wywołaną przez dietę (ang. diet induced thermogenesis, DIT). Można więc śmiało stwierdzić, że śniadanie pobudza nasz metabolizm.

Niedawne badania wykazały, że proces wydatkowania energii jest intensywniejszy po porannym niż po wieczornym posiłku. Jednak pokładanie nadziei w przyśpieszeniu metabolizmu poprzez zjedzenie śniadania może okazać się złudne.

Wspomniana termogeneza odpowiada raptem za część spożywanego pokarmu. Przy normalnej diecie chodzi o około 10% z całkowitej sumy kalorii, jaką pobieramy z pokarmu. Dieta bogata w białka może nieznacznie zwiększyć tę ilość, jednak nawet w najlepszym wypadku spalimy tylko około 15% z tego, co jemy dzięki termogenezie.

Jedzenie śniadania to jednak coś więcej niż przyśpieszenie metabolizmu przez trawienie. Nowe wyniki badań dostarczone przez grupę naszych naukowców, opublikowane w American Journal of Clinical Nutrition, wykazały, że badani, którzy jedli śniadanie zużywali więcej energii podczas aktywności fizycznej niż badani, którzy śniadanie pomijali. Możliwe więc, że u tych ostatnich poziom energii obniża się, dlatego też starają się jej mniej zużywać poprzez zmniejszenie aktywności fizycznej.

Czy pomijanie śniadania sprawia, że tyjemy?

Pomijanie śniadania może wiązać się z przybieraniem na wadze, a z biegiem czasu ze zwiększoną otyłością. Nie oznacza to jednak, że brak śniadania jest przyczyną przyrostu wagi. Jakkolwiek regularne spożycie śniadania może być wyznacznikiem zdrowego stylu życia, samo w sobie nie uchroni nas jednak przed nadwagą.

Cykl badań klinicznych (podczas których losowo przypisywano ludzi do odpowiednich działań, takich jak jedzenie lub pomijanie śniadania) nie dowiódł jednoznacznie, iż pomijanie śniadania przyczynia się do przybierania na wadze. Pomimo ogólnego kojarzenia nie jedzenia śniadania z tyciem, specjalne badania nie stwierdziły żadnego związku przyczynowo-skutkowego. Innymi słowy eksperymenty nie dostarczyły dowodów na to, że tyjemy, ponieważ opuszczamy ów posiłek.

Inne kwestie dotyczące śniadania

Po przeanalizowaniu kilku powszechnych poglądów dotyczących korzyści dietetycznych z jedzenia śniadania lub jego pomijania, warto wziąć pod uwagę inne kwestie związane z tym posiłkiem:

  • Termin „śniadanie” obejmuje szeroki zakres posiłków, począwszy od wysokocukrowych płatków śniadaniowych aż po potrawy smażone. Badania mające na celu ustalenie wpływu poszczególnych rodzajów śniadań na ludzi wciąż trwają.
  • Okazuje się, że spożywanie śniadania (w zależności od jego typu) może mieć wpływ na ilość dostarczanych do organizmu, rekomendowanych składników odżywczych.
  • Istnieją dowody na to, że jedzenie śniadania może poprawić wytrzymałość mięśniową podczas treningu.
  • Spożywanie śniadania pomaga organizmowi regulować stężenie poziomu glukozy we krwi. Pomijanie tego posiłku natomiast może zwiększyć poposiłkową hiperglikemię (nadmiar cukru we krwi po posiłku) u ludzi z cukrzycą typu 2.
groundhog-day-2
Bill Murray i Andie MacDowell jako Phil i Rita podczas obfitego śniadania w filmie Dzień świstaka, Columbia Pictures, 1993.

 

To jeść, czy nie jeść?

Według powszechnie panującej opinii powinniśmy jeść śniadanie. Obecne badania naukowe nie dostarczają nam jednak jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Zależy to bowiem od wielu czynników.

Nieważne jednak, czy jesteśmy zagorzałymi zwolennikami śniadań, czy też regularnie je pomijamy, warto pamiętać, iż każda ze stron ma swoje plusy i minusy, a odpowiedź na to pytanie jest bardziej skomplikowana, niż by to się mogło wydawać.

Tekst pochodzi ze strony The Conversation.

Przełożył Tomasz Kowalczyk

Tłumaczenie na licencji: Licencja Creative Commons

 

Reklamy

One thought on “Czy powinniśmy jeść śniadanie?

  1. Jednak zdecydowana większość osób, które stosują IF z pominięciem śniadania, to sobie chwali. Sam jestem na IF i jem między 11, a 18 i jestem szczupły. Głównie i tak chodzi o jakość żywności, a dzień najlepiej rozpocząć od dużej ilości wody.

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s