Mieszkać inaczej

11 alternatywnych rozwiązań mieszkaniowych dla miast

Cat Johnson, 7.07.2014

Po II wojnie światowej biali Amerykanie z klasy średniej tłumnie wyemigrowali na przedmieścia. Dziś ten trend się odwraca. Mieszkańcy dzielnic podmiejskich wracają do miast, a rosnące koszty zmuszają ludzi o niskich i średnich dochodach, jak i tych o kolorze skóry innym niż biały, do przeprowadzki na przedmieścia. Zmiana ta została opisana przez Alana Ehrenhalta w książce The Great Inversion (Wielkie odwrócenie) z 2013 roku. Efekt jest taki, że różnorodne społeczności, które tworzą prężne, twórcze ośrodki miejskie są wypierane lub zmuszane do znalezienia nowych, niedrogich opcji mieszkaniowych.

140751090_69d1c9a16b_o
Dom Dada, CC BY-NC-ND 2.0

W czerwcu tego roku portal Shareable wspólnie z wydawnictwem San Francisco Public Press zaczęli badać zjawisko kryzysu mieszkaniowego w USA. W serii artykułów i podczas konferencji „Przełamać kryzys mieszkaniowy” przeanalizowaliśmy przyczyny i sposoby rozwiązania kryzysu w sektorze mieszkaniowym. Chociaż wydarzenie to koncentrowało się na San Francisco – najdroższym rynku mieszkaniowym w Stanach Zjednoczonych – to miasta na całym świecie borykają się z podobnymi problemami lub wkrótce będą musiały stawiać im czoła.

Również w czerwcu publikowaliśmy artykuły dotyczące dobrych rozwiązań w mieszkalnictwie komunalnym, nowych przepisów dla małych domów w San Francisco, biourbanizmie, licytacji nieruchomości w Detroit, podsumowania konferencji „Przełamać kryzys mieszkaniowy” i wielu innych kwestii. Nasi partnerzy z San Francisco Public Press również poruszają sprawy związane z budownictwem mieszkaniowym na swojej stronie internetowej oraz wydają w tym miesiącu specjalną edycję swojego czasopisma poświęconą właśnie mieszkalnictwu.

4107432940_b5be803d87_b
alias URBAN ARTefakte, CC BY-NC-ND 2.0

Wybraliśmy 11 alternatywnych rozwiązań dla mieszkańców miast, ponieważ jeśli chcemy, aby miasta tętniły życiem, to musimy zmienić sposób myślenia o mieszkalnictwie – by służyło nie tylko bogatym.

5346607907_8e92020694_b
Tanie i energooszczędne domy Northern Community Trust Fund w Duluth, w stanie Minnesota. CERTs, CC BY-NC 2.0

1. Community Land Trust

Community Land Trust (wspólnotowe powiernictwo gruntu) jest formą organizacji non-profit, która ma na celu budowę niedrogich mieszkań dla lokalnej społeczności poprzez wyłączenie ceny gruntu z mechanizmów rynkowych. Organizacja ta może zająć się tworzeniem ogródków, lokali do celów komercyjnych i społecznych, terenów zielonych, projektów na obszarach pozamiejskich i wielu innych. Jednak najważniejszą funkcją tej organizacji jest stworzenie szans dla rodzin o niskich dochodach na znalezienie pewnych i niedrogich mieszkań. Jednym z przykładów jest San Francisco Community Land Trust. Aby dowiedzieć się jak stworzyć taką organizację, kliknij tutaj (strona w języku angielskim).

2. Dodatkowe jednostki mieszkalne

Nazywane również ,,apartamentami teściowej”, takie dodatkowe mieszkania (ang. Accessory Dwelling Units) mogą powstać na działce z pierwotnie jednym domem. Zalicza się do nich osobne domki dla gości, zaadaptowane garaże i piwnice. Czasami budowane są bez odpowiednich zezwoleń. Dają możliwość zamieszkania większej liczbie ludzi na jednej działce. Miasta, takie jak San Francisco, coraz częściej traktują taką formę mieszkań jako szybki i łatwy sposób na zwiększenie zasobów mieszkaniowych.

3. Mieszkalnictwo socjalne

2276499256_77cc7510d6_b
Mieszkanie nad garażem. ragworld, CC BY 2.0

Mieszkalnictwo socjalne zostało w USA okryte złą sławą, podczas gdy w Europie z powodzeniem spełnia swoją funkcję wśród rodzin o średnich i niskich zarobkach, jednocześnie hamując wzrost cen nieruchomości na rynku. Współzałożyciel Shareable Neal Gorenflo zaznaczył w przemówieniu podczas konferencji „Przełamać kryzys mieszkaniowy”, że rozpowszechnienie mieszkalnictwa socjalnego i spółdzielczego jest kluczowe w walce z kryzysem mieszkaniowym nie tylko w San Francisco. Każde długoterminowe rozwiązanie kryzysu wymagałoby wyłączenia ze spekulacji rynkowych sporej liczby lokali, czego nie udałoby się zrobić bez głębokich i skomplikowanych zmian w polityce mieszkaniowej. Analiza mieszkalnictwa socjalnego w Nowym Jorku, Singapurze i Wiedniu pokazuje, że można tego dokonać.

4. Kooperatywy i spółdzielnie

Kooperatywy i spółdzielnie są sprawdzonym sposobem na mieszkania w przystępnych cenach. Mieszkańcy są właścicielami nieruchomości i wspólnie nią zarządzają. Dzięki wspólnej sile nabywczej, mieszkańcy mogą zaoszczędzić na zakupie, jak i na wydatkach, takich jak media czy Internet. Takie formy mieszkalnictwa mogą różnić się rozmiarami, ale zawsze wymagają umiejętnej organizacji, aby działały, jak należy. Jeśli nie ma w twojej okolicy żadnej kooperatywy lub spółdzielni, to zawsze możesz założyć własną. Aby dowiedzieć się, jak to się robi w USA zapoznaj się z przewodnikiem Miry Luny z Shareable (strona w języku angielskim).

8243539687_0ba98bf231_b
Wizualizacja osiedla opartego na modelu baugruppen w Stuttgarcie. Landeshauptstadt Stuttgart, CC BY-NC 2.0

5. Baugruppen

Baugruppen to niemiecki model ekonomicznej kooperatywy mieszkaniowej, który pozwala mieszkańcom być współwłaścicielami nieruchomości oraz zaprojektować i wybudować ją. Wzorowany na cohousingu oraz modelach własnościowych, Baugruppen umożliwia budowę mieszkań w oparciu o konkretne potrzeby wspólnoty. Dzięki rezygnacji z usług dewelopera, koszty są naprawdę niskie. Więcej informacji znajdziecie tutaj: Baugruppe (strona w języku angielskim).

6. Mikrodomy

Mikrodomy – czyli domki, altany, kontenery, przyczepy kempingowe i inne – to niedrogi typ mieszkań dla osób potrafiących żyć na małej przestrzeni. Takie małe mieszkania są tańsze i bardziej energooszczędne niż większe domy oraz można je postawić lub przenieść tam, gdzie nie mieszczą się większe domy. Dodatkowo mikrodomy są na tyle małe i łatwe w adaptacji, że mogą być częścią takich innowacyjnych rozwiązań, jak na przykład osiedle dla bezdomnych w Austin w stanie Teksas.

7. Małe mieszkania

4406360618_a611d68f19_o
Małe mieszkanie. katstan, CC BY-NC-ND 2.0

Małe mieszkania pozwalają zwiększyć zaludnienie w miastach. Ich powierzchnia wynosi z reguły od 30 do 61 metrów kwadratowych. Zdarzają się oczywiście ekstremalne przykłady, takie jak w Tokio, gdzie niektóre mieszkania porównywane są wielkością do przysłowiowej trumny. Podczas niedawnego pokazu street artu, parodiującego wysokie koszty mieszkań w San Francisco, wystawiano na sprzedaż śmietniki i kwietniki za kilkanaście tysięcy dolarów. Dla osób ceniących sobie minimalizm, małe mieszkania stanowią niedrogą alternatywę dla kosztownych apartamentów.

8. Wspólnota mieszkaniowa dla osób starszych

W mieszkalnictwie seniorki i seniorzy cenią bezpieczeństwo, dobrą lokalizację, niskie koszty oraz zaangażowanie wspólnoty. Chodzi o to, aby zamiast żyć w odizolowanych mieszkaniach czy domach, mogli oni żyć we wspólnotach mieszkaniowych, dla których priorytetem jest aktywność wspólnoty. W wielu powstających wspólnotach dla osób starszych przystępność odgrywa ważną rolę. Dobrymi przykładami takich wspólnot są wspólnota mieszkaniowa dla seniorów imienia Mary Helen Rogers w San Francisco oraz żydowska wspólnota mieszkaniowa dla seniorów w Bostonie, w stanie Massachusetts.

1920px-habitat_panorama
Habitat 67 – kompleks mieszkalny z 1967 roku, zbudowany z prefabrykowanych betonowych modułów. Zaprojektowany przez Moshe Sadiego. Montreal, Kanada. Wikipedia, CC BY-SA 3.0

9. Domy modułowe

Prefabrykowane domy modułowe stanowią interesujące warianty mieszkaniowe. Można je na przykład umieszczać na dachach istniejących budynków. Mogą one być również tańsze i bardziej energooszczędne od tradycyjnych mieszkań. Jak zauważa Taeko Talaga z firmy ZETA Design + Build, budowa domów prefabrykowanych zajmuje 75% mniej czasu w porównaniu z budową tradycyjną oraz obniża koszty materiałów o 20%. Domy modułowe mogłyby umożliwić także szybkie, sprawne i tanie zasiedlenie niezamieszkałych terenów. Tim McCormick, pomysłodawca domków modułowch Houselets, sugeruje, że prefabrykowane domy można stawiać nawet w garażach, na podjazdach pod domem czy parkingach.

2263988203_96ca17ca43_b
Przykład nowoczesnego budownictwa modułowego. Kvistgård, Dania. seier+seier, CC BY 2.0

10. Wspólne mieszkanie

Wspólne mieszkanie (ang. coliving) to dzielenie się mieszkaniem, życie we wspólnocie i wspólna praca przy projektach zawodowych w jednym. Dzielenie mieszkania z innymi osobami to żadna nowość – studenci i inni młodzi ludzie często wspólnie wynajmują mieszkania, aby obniżyć koszty najmu. Jednak istnieją różnice między współlokatorami opłacającymi czynsz, ale żyjącymi właściwie osobno a mieszkającą razem wspólnotą. Przede wszystkim, mieszkanie we wspólnocie od samego początku ma na celu utworzenie produktywnej i zgranej społeczności, która umożliwi indywidualny i grupowy rozwój. Chelsea Rustrum, działaczka i ekspertka w zakresie wspólnego mieszkania tak opisuje cele wspólnoty: „Mamy wspólna wizję tego, jak powinniśmy zmieniać świat”. Więcej informacji na temat wspólnego mieszkania można znaleźć w artykule autorstwa Jessicy Reeder (tekst w języku angielskim).

11. Mieszkanie za pracę

Mieszkanie za pracę to sposób na wymianę naszych umiejętności i ciężkiej pracy na miejsce do zamieszkania. Możliwości jest wiele: opieka nad dziećmi i zwierzętami, opieka nad osobami starszymi, sprzątanie podwórka, pilnowanie domu, usługi serwisowe i drobne naprawy lub zajmowanie się ogrodem. Zaletami takiej wymiany korzyści są elastyczne godziny pracy i możliwość zapłaty za czynsz nie pieniędzmi a naszą pracą. Wadą mieszkania za pracę jest ryzyko, że dosłownie zamieszkamy w pracy, ale jeśli we właściwy sposób ustalimy jasno granice i zasady, ten problem nie będzie nas dotyczył.

Zakończenie

Jeśli chcemy, aby nasze miasta rozwijały się, to na dłuższą metę musimy upewnić się, że wszyscy mają szansę w nich zamieszkać. A jaka jest wasz ulubiony tani sposób na mieszkanie?

Tekst pochodzi ze strony Shareable.

Przełożyli Ewa Antał-Żybura, Magda Chmielewska, Andrzej Derewiecki, Natalia Gawlas, Łukasz Jasiukowicz, Agata Karaś, Karolina Karpińska, Krystian Kempa, Tomasz Kowalczyk, Martyna Mięsok, Agnieszka Szerf, Krystyna Zawis

Tłumaczenie na licencji: Licencja Creative Commons

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s